غلامعلي عزيزي كيا

گروه : تفسير و علوم قرآن
azizikia@iki.ac.ir


زندگي نامه

بسم الله الرحمن الرحيم

 

غلامعلي عزيزي‌كيا به سال 1342 در روستاي بُندرآباد در نزديكي شهر يزد متولد شد. پس از دوران ابتدايي به يزد مهاجرت كرد و در سال 1357 با رها كردن دبيرستان، به جمع طالبان علوم حوزوي پيوست. در سال 1359 براي ادامه تحصيل راهي قم شد. از سال 1361 همزمان با فراگيري دروس رايج حوزوي، به تحصيل در بخش آموزش مؤسسه در راه حق پرداخت و دوره شش ساله معارف اسلامي را گذراند. از سال 1367 در دوره تخصصي تفسير و علوم قرآن بنياد فرهنگي باقرالعلوم عليه السلام شركت و در بهار 1373 از پايان نامه تحصيلي اين دوره با عنوان آثار اجتماعي دين از ديدگاه قرآن دفاع نمود.

پس از آن در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در اجراي طرح پژوهشي روش‌شناسي تفسير قرآن مشاركت نمود. محصول اين طرح كتابي با همين عنوان بود كه در سال 1379 منتشر گرديد. سپس براي طرح پژوهشي مكاتب تفسيري، پنج مقاله (در حدود صد صفحه) فراهم آورد.

 

از سال 1377 به عضويت هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) درآمد و در چند طرح پژوهشي از جمله زن در فرهنگ و انديشه اسلامي، بازنگري كتب معارف قرآن استاد مصباح دام ظله، قرآن‌شناسي در الميزان فعاليت كرد. در سال 1388 در مقطع دكتري رشته تفسير و علوم قرآن مؤسسه، فارغ‌التحصيل شده و از رساله خود با عنوان نقش حديث در تفسير قرآن دفاع كرد.

 

وي در طي سال‌هاي گذشته، مباحث خداشناسي، قرآن‌شناسي، متون تفسيري، روش‌شناسي تفسير، علوم قرآن، مستشرقان و قرآن، وحي‌شناسي، تاريخ تفسير قرآن، روش‌هاي تفسير قرآن، معرفت شناسي در قرآن، زبان قرآن، اعجاز قرآن، نبوت در قرآن، روش تفسيري اهل بيت (ع)،‌ فرايند تفسير موضوعي،‌ علوم قرآن، روش فهم حديث و انسان‌شناسي را در مؤسسه امام خميني، مركز تخصصي تفسير، جامعةالمصطفي العالمية، دانشگاه معارف و دوره آموزش مباني انديشه اسلامي( طرح ولايت) تدريس كرده است. همچنين از سال 1383 تا بهار 1386 عضو نيمه‌وقت هيئت علمي جامعة المصطفي بوده و پيش از آن نيز با ستاد تفسير حوزه همكاري داشته است.


استادان معروف وي در دوره سطح: حضرات آيات ستوده، علوي گرگاني، تهراني، محقق داماد، طاهري خرم‌آبادي، اعتمادي و استادان درس خارج وي حضرت آيت‌الله ميرزا جوادآقا تبريزي رضوان الله عليه و حضرت آيت‌الله مكارم شيرازي دام ظله مي­باشند. همچنين در مباحث فلسفي و معارف قرآن و اخلاق از محضر حضرات آيات علامه مصباح يزدي، مظاهري، فياضي، و رجبي دامت بركاتهم و در علوم قرآن از مرحوم استاد معرفت بهره برده است.

 

اين بنده در برابر نعمت­هاي فراوان حق ­تعالي ناسپاس بوده و عرق شرم بر جبين دارد و از پيشگاه با عظمت ولي الله الاعظم ارواحنا فداه عذرخواه تقصير و قصور فراوان خويش است و چشم اميد به دستگيري و شفاعت آن امام رؤوف دارد و به تأسي از بزرگان به زبان حال و قال چنين مي­گويد:

نه شكوفه­‌اي، نه برگي، نه ثمر، نه سايه دارم      متحيرم كه دهقان، به چه كار كشت ما را

والحمد لله رب العالمين



سوابق تحصيلي

تحصيلات حوزوي:

  • گذراندن سطوح مقدماتي و عالي و دوره كامل خارج اصول و در حدود ده سال خارج فقه از 1357 تا 1379

 

تحصيلات دانشگاهي:

  • كارشناسي معارف اسلامي 1366 مؤسسه امام خميني ره
  • كارشناسي ارشد تفسير و علوم قرآن 1373 مؤسسه امام خميني ره 
  • دكتري تفسير و علوم قرآن 1388 مؤسسه امام خميني ره
  •  

عنوان پايان نامه:

  • آثار اجتماعي دين از ديدگاه قرآن، كارشناسي ارشد، به راهنمايي استاد حجة الاسلام و المسلمين رجبي، بهار 1373
  • نقش حديث در تفسير قرآن، دكتري، به راهنمايي استاد حجة الاسلام و المسلمين رجبي، پاييز 1388.


فعاليت هاي اجرايي
  • سردبيري مجله علمي پژوهشي قرآن شناخت از 1397
  • عضو شوراي علمي گروه قرآن و حديث مدرسه عالي فقه و معارف جامعه المصطفي العالميه از 1382
  • عضو كميته علمي همايش بين المللي انديشه‌هاي علامه طباطبايي در تفسير الميزان، 1393


فعاليت هاي آموزشي
  • تدريس در مؤسسه امام خميني ره از 1375 تاكنون (علوم قرآن، روش تفسير قرآن، تاريخ تفسير، مستشرقان و قرآن، روايات تفسيري، قرآن شناسي، جهان شناسي و ...)
  • تدريس در جامعه المصطفي العالميه از 1382 تاكنون(مستشرقان و قرآن، زبان قرآن، تفسير موضوعي،‌روش تفسيري اهل بيت، علوم قرآن و ...)
  • تدريس در دوره‌هاي آموزشي طرح ولايت دانشجويي 6 سال( انسان شناسي)
  • تدريس در مركز تخصصي تفسير حوزه علميه قم از 1384 تاكنون(وحي شناسي، زبان قرآن،‌نبوت در قرآن، معرفت شناسي در قرآن، مستشرقان و قرآن و ...)
  • دانشگاه معارف اسلامي قم( علوم قرآن، روش تفسير قرآن)


فعاليت هاي پژوهشي
  • مشاركت در اجراي طرح روش شناسي تفسير قرآن(پژوهشگاه حوزه دانشگاه)
  • مشاركت در اجراي طرح مكاتب تفسيري(پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
  • مشاركت در اجراي طرح زن در انديشه اسلامي(مؤسسه امام خميني)
  • طرح در دست اقدام:
  • قرآن‌شناسي در الميزان، مرحله نخست تصنيف موضوعي الميزان با استخراج چكيده مطالب و نمايه زني موضوعات پايان يافته و در نوبت انتشار است.
  • مباني فهم حديث
  • شركت در همايش‌ها، اجلاسيه‌ها، ميزگردها و جلسات نقد كتاب:
  • سخنراني در همايش نقش حديث، مؤسسه امام خميني، اسفند 1388.
  • شركت در جلسه نقد كتاب مباني تفسير قرآن، نمايشگاه بين المللي قرآن، تهران1388.
  • شركت در جلسه نقد كتاب قواعد التفسير لدي الشيعة و السنة، انجمن قرآن‌پژوهي، قم، 1388.
  • شركت در جلسه نقد اجلاسيه ترويجي تعدد قرائات از ديدگاه علامه طباطبايي، نمايشگاه بين المللي قرآن، تهران1390.

شركت در ميزگرد تلويزيوني رابطه حديث و تفسير (با حضور حجت‌الاسلام سيدكاظم طباطبايي) ماه مبارك رمضان 1387 انجمن قرآن‌پژوهي.

نقد كرسي ترويجي (منطق فعاليت اقتصادي از ديدگاه علامه در مقايسه با اقتصاد كلاسيك) اثر دكتر سيد كاظم رجايي1393

نقد كرسي ترويجي (پيامبر انديشناك خلافت؛ تفسير سوره طه) اثر دكتر سيدمحمود طيب حسيني. 1396

راهنمايي، مشاوره و داوري پايان‌نامه

تاكنون راهنمايي و مشاوره و داوري بيش از سي پايان‌نامه در مقطع ارشد و ده رساله در مقطع دكتري را بر عهده داشته است. عناويني كه به عنوان راهنما مشاركت داشته است به اين شرح است:


1. بررسي و نقد مباني و روش تفسير سيد قطب، المصطفي، ارشد، راهنما


2. طغيان انسان از ديدگاه قرآن، المصطفي، ارشد، راهنما

3. خودفراموشي از منظر قرآن و حديث، المصطفي، ارشد، راهنما

4. نقش حسن ظن در روابط اجتماعي...، المصطفي، ارشد، راهنما

5. قواعد تفسيري حائريين در لوامع التنزيل، المصطفي، ارشد، راهنما

6. حق الله در قرآن و حديث، حوزه علميه قم، ارشد، راهنما

7. مباني اخلاق زيست محيطي از نگاه قرآن، امام خميني، ارشد، راهنما

8. نقد و بررسي مكتب تفسيري قرآنيون...، المصطفي، ارشد، راهنما

9. بررسي ديدگاه‌ها و گرايشهاي تفسيري آيت الله مصباح، آزاد كرج، ارشد، راهنما

10. آموزه‌هاي تربيتي سوره مباركه نمل، حوزه علميه قم، ارشد، راهنما

11. تحليل گوساله پرستي بني اسرائيل در قرآن و عهد قديم، حوزه علميه قم، ارشد، راهنما

12. تحليل تفسيرپذيري قرآن از منظر علامه مجلسي ره، المصطفي، دكتري، راهنما

13. عوامل پيشرفت اقتصادي در قرآن، موسسه امام خميني (ره)، ارشد، راهنما

14. نامه اعمال در قرآن با تأكيد بر الميزان، جامعه الزهراء (ع)، ارشد، راهنما

15. رابطه نيازهاي انسان با ابعاد وجودي او از ديدگاه قرآن، موسسه امام خميني (ره)، ارشد، راهنما

16. ملاك و آثار جانشيني انسان از خداوند در قرآن، موسسه امام خميني (ره)، ارشد، راهنما

17. راه‌كاري ايجاد و تقويت باور به معاد از ديدگاه قرآن، موسسه امام خميني، ارشد،‌راهنما


 



آثار و تاليفات

كتاب

1. روش‌شناسي تفسير قرآن، تهران، سمت و پژوهشكده حوزه و دانشگاه، اول 1379 و ششم1394. ( بخش منابع تفسير از بنده است و در پژوهش برخي بخشهاي ديگر نيز مشاركت داشته­ ام. اين كتاب از سوي كنگره دين پژوهان و وزارت ارشاد مورد تشويق قرار گرفت)
2. جستاري در هستي‌شناسي زن، قم، مؤسسه امام خميني، اول 1382 و دوم 1385. (بخش اشتراك زن و مرد در دستيابي به كمالات انساني از بنده است. اين مقاله پيش از انتشار در كنگره دين پژوهان به عنوان اثر قابل تشويق معرفي شد)
3. تعدد قرائت­ ها، تدوين درس‌هاي آيت‌الله استاد مصباح، قم، مؤسسه امام خميني، اول 1382.
4. قرآن‌شناسي ج2، تدوين درس‌هاي آيت‌الله استاد مصباح، قم، مؤسسه امام خميني، اول 1386و ششم1394.
5. سيماي پيامبر اعظم در آينه نهج البلاغه، تدوين درس‌هاي استاد مصباح، مؤسسه امام خميني، اول1390.
6. طوفان فتنه و كشتي بصيرت، تدوين درس‌هاي استاد مصباح، قم، مؤسسه امام خميني، اول1390 و چهارم1391.
7. گفتمان نقش حديث در تفسير، به كوشش غلامعلي عزيزي‌كيا، قم، مؤسسه امام خميني، اول1392.
8. نقش حديث در تفسير قرآن، قم، مؤسسه امام خميني، اول1395.

9. راز فراز و فرود امت­ها؛ تحليلي اخلاقي از سرگذشت بني اسرائيل در قرآن، تدوين درس­هاي آيت­­ الله استاد مصباح ره، قم، موسسه آموزشي و پزوهشي امام خميني ره، 1402.

 

مقاله

  • پژوهش گروهي در ترازوي سنجش، مجله پژوهش/ پيش‌شماره اول، ص53. پاييز 1383 / مؤسسه امام خميني.
  • تاريخ وجوب نمازهاي يوميه در اسلام، تاريخ در آينه پژوهش، ش 7، ص219.
  • تأملي در روايات معراج، معرفت، ش96، ص52.
  • درآمدي بر روش تفسير قرآن از ديدگاه خاندان وحي، معرفت، ش60، ص89
  • جايگاه تفسير قرآن با قرآن در روايات اهل بيت (ع)، معرفت، ش48، ص25.
  • حاشيه‌اي بر مقاله بررسي ديدگاه علامه طباطبايي درباره رابطه داده‌هاي فلسفي با تعاليم وحياني، معرفت، ش29، ص95.
  • تفسير موضوعي قرآن كريم از ديدگاه شهيد آيت الله محمد باقر صدر، معرفت، ش35، ص59.
  • نگاهي به آسيب هاي فهم قرآن، معرفت، ش26، ص27.
  • قرآن و نفاق قبل از هجرت، معرفت، ش9، ص33.
  • الگوهاي قرآني زن، تازه هاي پژوهش، ش1، ص11.
  • دلالت التزامي و نقش آن در تفسير، قرآن شناخت، شماره اول 1387.
  • دفاع حديث از قرآن، قرآن شناخت، شماره دوم1387.
  • فيض و تفسير صافي، كاشان شناخت، ش 4و5، 1387.
  • نقد ديدگاه مخالفان عرض حديث بر قرآن، معرفت، ش136،اسفند 1387.
  • امكان و جواز فهم قرآن، (تدوين مباحث استاد مصباح)،‌ معرفت، ش122. 1386
  • علم و عمل خاستگاه فهم بالنده قرآن، (تدوين مباحث استاد مصباح)، معرفت، 143. 1388
  • بازخواني ديدگاه آيت‌الله مصباح در تبيين شناخت عقلي خدا در قرآن، معرفت،‌ش207.
  • بازخواني دلالت آيه ميثاق بر علم فطري حضوري انسان به خدا با تأكيد بر ديدگاه استاد مصباح، معرفت، ش217.
  • نگاهي به مباني تفسير قرآن در آثار استاد مصباح، معرفت، 222.
  • درنگي در تفسير آيات بيانگر رابطه تصديقي قرآن با كتابهاي آسماني پيشين،‌معرفت 230.
  • تحليل عملكرد حضرت هارون در مقابله با گوساله پرستي بني اسرائيل در قرآن، قرآن شناخت، ش15. (مشترك)
  • بازخواني احاديث جري و بطن با تأملي بر مباحث روايي الميزان، قرآن شناخت،‌ش14.
  • نگاهي به آراي صاحب‌نظران در باره حد دلالت ادله عقلي تحريف‌ناپذيري قرآن، قرآن شناخت، ش18.
  • نقد مقاله «تشابه اديان توحيدي؛ تحريف كتاب مقدس و تحريف قرآن»، معرفت اديان، ش21.
  • مباني انسان‌شناختي سبك زندگي طيبه از ديدگاه قرآن كريم، پژوهش‌نامه اسلامي زنان و خانواده، ش5، 1394.(مشترك)
  • نگاهي به گستره بهره‌گيري فقهي از قرآن در احاديث فريقين، مطالعات تطبيقي قرآن و حديث، ش5، 1394.
  • مباني هستي شناختي سبك زندگي طيبه از ديدگاه قرآن كريم، پژوهش‌نامه اسلامي زنان و خانواده، ش8، 1396. (مشترك)
  • درنگي در چگونگي بررسي اسناد احاديث در تعليقات آيت الله مصباح بر معاني الاخبار و بحارالانوار، معرفت، ش247، تير1397.
  • عوامل ماورايي پيشرفت اقتصادي از منظر قرآن، معرفت، ش265، 1398.(مشترك)
  • بررسي مؤلفه¬هاي بينشي اخوت اسلامي در الگوي رفتار سازماني مبتني بر اخوت اسلامي، اسلام و پژوهش‌هاي مديريتي، ش18، 1398.(مشترك)
  • بررسي نيازهاي انسان از ديدگاه قرآن با تأكيد بر تفسير الميزان، معرفت، ش278، بهمن1399(مشترك)
  • نگاهي به چيستي و چرايي پژوهش گروهي، عيار پژوهش، ش17، بهار و تابستان 1397.
  • نقش علامه مصباح در گستره معارف قرآن و حديث، فرهنگ پويا، ش45، زمستان 1399.
  • علامه  مصباح؛اعتلا دهنده راه علامه طباطبايي در تفسير قرآن به قرآن، صدرا، ش37، تابستان1400.
  • بررسي مؤلفه‌هاي گرايشي در الگوي رفتار سازماني مبتني بر اخوت اسلامي، مديريت فرهنگ سازماني، دوره19، ش3، پاييز 1400(مشترك)
  • شواهدي از اثرگذاري مباني حديث‌شناسي در آثار حديثي آيه الله مصباح يزدي، معرفت، ش287، آبان 1400.
  • ملاك خلافت انسان از خداوند در دو آيه كرامت و امانت، معرفت، ش293، ارديبهشت 1401.(مشترك)
  • تأملي در آيات فراخوان آدمي به تفكر زاينده و فزاينده باور به معاد، معرفت، ش 302، بهمن 1401(مشترك)

مقالات منتشر شده در مجموعه مقالات، دائره‌المعارف و آثار ديگران:

  •  
  • اعجاز قرآن/ دائرة المعارف قرآن كريم، ج3، قم، بوستان كتاب، 1386 (مشترك)
  • اعجاز غيبي قرآن، دائرة المعارف قرآن كريم، ج3، قم، بوستان كتاب، 1386.
  • منابع و ابزارهاي تفسير، دائرة المعارف قرآن كريم، قم،بوستان كتاب، 1389.
  • خداشناسي در قرآن؛ ره‌يافت‌ها و ره‌آوردها،‌ ديدگاه‌هاي حضرت آيت‌الله مصباح يزدي،(ص237-292ج4، اول،‌1395.
  • جامعيت قرآن؛ ره‌يافت‌ها و ره‌آوردها،‌ ديدگاه‌هاي حضرت آيت‌الله مصباح يزدي،(ص192-122)ج4، اول،‌1395.
  • شرايط علمي و معنوي بهره‌مندي از قرآن؛ ره‌يافت‌ها و ره‌آوردها،‌ ديدگاه‌هاي حضرت آيت‌الله مصباح يزدي،(123-184) ج4، اول،‌1395.
  • تفسير الطبري؛ منتشر شده در مكاتب تفسيري، ج3؛ علي‌اكبر بابايي، سمت و پژوهشكده حوزه و دانشگاه، 1391.
  • تفسير الصافي؛ منتشر شده در مكاتب تفسيري، ج3؛ علي‌اكبر بابايي، سمت و پژوهشكده حوزه و دانشگاه، 1391.
  • حسن بصري؛ منتشر شده در مكاتب تفسيري، ج1؛ علي‌اكبر بابايي، سمت و پژوهشكده حوزه و دانشگاه، 1381.
  • ابوحمزه ثمالي؛ منتشر شده در مكاتب تفسيري، ج1؛ علي‌اكبر بابايي، سمت و پژوهشكده حوزه و دانشگاه، 1381.
  • نگاهي به وعده‌هاي الهي در قرآن و عهدين، مجموعه مقالات دوازدهمين همايش بين المللي پژوهشهاي قرآني، قم، 1398. 
  • جايگاه وحي در مطالعات قرآني معاصر، منتشر شده در: جستارهايي پيرامون جريان شناسي علوم قرآن، انجمن قرآن‌پژوهي و بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي، مشهد، 1399. 
  • منابع و ابزارهاي تفسير قرآن، دانشنامه علوم قرآن، قرآن‌شناخت ج4، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه، 1400.


افتخارات
  • لوح تقدير و جايزه نقدي به جهت كسب رتبه برگزيده كنگره دين پژوهان كشور براي كتاب روش شناسي تفسير قرآن
  • لوح تقدير و جايزه نقدي از سوي كنگره دين پژوهان براي نگارش فصل همگوني كمال معنوي زن و مرد چاپ شده در كتاب جستاري در هستي شناسي زن 
  • لوح تقدير و جايزه نقدي براي نگارش پايان نامه نقش حديث در تفسير قرآن از سوي نمايشگاه بين المللي قرآن كريم تهران 1389
  • لوح تقدير كسب رتبه پژوهشگر برتر گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسه امام خميني در سال 1394


سفرهاي علمي
  • سفر به لبنان و ديدار با فعالان فرهنگي و جامعه دانشگاهي شيعه و سني و مسيحي لبنان
  • سفر به سوريه و ديدار با مسؤلان مراكز فرهنگي و دانشگاهي اهل سنت


فعاليت هالي فرهنگي، تبليغي